What is Hyperbaric Oxygen Therapy?
Hyperbaric Oxygen Therapy (HBOT) คือการบำบัดด้วยออกซิเจนภายใต้สภาวะที่มีความดันสูงกว่าความดันบรรยากาศปกติ โดยผู้รับบริการจะอยู่ภายใน Hyperbaric Chamber และหายใจออกซิเจนตาม Protocol ที่กำหนด
เมื่อความดันของออกซิเจนเพิ่มขึ้น ปริมาณออกซิเจนที่ละลายในพลาสมาจะเพิ่มขึ้น ทำให้ร่างกายสามารถส่งออกซิเจนไปยังเนื้อเยื่อได้มากกว่าภาวะปกติ ซึ่งเป็นกลไกสำคัญที่ถูกนำมาใช้ทางการแพทย์ในภาวะที่มีข้อบ่งใช้เฉพาะ
ผลลัพธ์ของ Hyperbaric Oxygen Therapy (HBOT) แตกต่างกันตามเป้าหมาย ภาวะสุขภาพ และการตอบสนองของแต่ละบุคคล จึงไม่มีระยะเวลาเห็นผลที่ตายตัว
- การฟื้นตัวของเนื้อเยื่อและแผล ควรประเมินการเปลี่ยนแปลงต่อเนื่องตลอด Course ไม่ใช่จากการทำเพียงครั้งเดียว
- การฟื้นตัวหลังศัลยกรรม อาจช่วยสนับสนุนการฟื้นตัวของเนื้อเยื่อและการจัดการอาการบวมในบางกรณี โดยระยะเวลาขึ้นอยู่กับชนิดของการผ่าตัดและสภาพเนื้อเยื่อ
- คุณภาพการนอน มีงานวิจัยพบผลที่ดีขึ้นหลังทำต่อเนื่องหลายครั้งในประชากรเฉพาะ แต่ยังไม่มีข้อมูลเพียงพอที่จะกำหนดว่าต้องทำกี่ครั้งสำหรับคนทั่วไป
- ภาวะทางการแพทย์อื่น ๆ ระยะเวลาและจำนวนครั้งแตกต่างกันตามข้อบ่งใช้และ Protocol การรักษา
HBOT จึงเหมาะกับการ ประเมินผลเป็นรายบุคคลและติดตามการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง มากกว่าการกำหนดว่าทุกคนจะเห็นผลภายในจำนวนครั้งเดียวกัน
จุดเด่นของ HBOT
เพิ่ม Oxygen Delivery
ช่วยเพิ่มการส่งออกซิเจนไปยังเนื้อเยื่อ
สนับสนุน Tissue Recovery
ช่วยสนับสนุนกระบวนการซ่อมแซมและฟื้นตัวของเนื้อเยื่อในภาวะที่เหมาะสม
ดูแลร่วมกับ Post-Surgery Recovery
สามารถใช้เป็นการดูแลเสริมหลังศัลยกรรมในบางกรณี โดยเฉพาะเมื่อมีเป้าหมายด้านการฟื้นตัวของเนื้อเยื่อและแผล
Personalized Protocol
จำนวนครั้ง ความถี่ และ Protocol สามารถวางแผนตามเป้าหมายและสุขภาพของแต่ละบุคคล
- ผู้ที่มีข้อบ่งใช้ทางการแพทย์สำหรับ HBOT
- ผู้ที่มีแผลบางประเภทที่หายยาก
- ผู้ที่ต้องการดูแลการฟื้นตัวของเนื้อเยื่อหลังศัลยกรรมในกรณีที่เหมาะสม
- ผู้ที่มีเนื้อเยื่อหรือแผลที่ต้องการการดูแลเสริมด้าน Oxygen Delivery
- ผู้ที่ได้รับคำแนะนำให้ใช้ HBOT เป็นส่วนหนึ่งของแผนการรักษา
- ผู้ที่ผ่านการประเมินสุขภาพและไม่มีข้อห้ามในการทำ HBOT
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นจาก Hyperbaric Oxygen Therapy (HBOT)
- หูอื้อ แน่นหู หรือปวดหู จากการเปลี่ยนแปลงของแรงดัน
- รู้สึกไม่สบายบริเวณไซนัส
- การบาดเจ็บจากแรงดัน (Barotrauma) โดยเฉพาะบริเวณหูและไซนัส
- การมองเห็นเปลี่ยนแปลงชั่วคราว ในบางกรณี
- รู้สึกอึดอัดหรือวิตกกังวล ขณะอยู่ภายใน Hyperbaric Chamber
- ภาวะพิษจากออกซิเจน (Oxygen Toxicity) พบได้น้อย แต่อาจเกิดขึ้นได้
โดยทั่วไป HBOT สามารถทำได้อย่างปลอดภัยเมื่อมี การคัดกรอง ประเมินความเหมาะสม และใช้ Protocol ที่เหมาะกับแต่ละบุคคล อย่างไรก็ตาม การรักษายังคงมีความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับแรงดันและการได้รับออกซิเจนความเข้มข้นสูง จึงควรได้รับการประเมินโดยบุคลากรทางการแพทย์ก่อนเข้ารับการรักษา
ควรแจ้งก่อนทำหากมี
- โรคปอดหรือประวัติ Pneumothorax
- หวัด คัดจมูก หรือไซนัสอักเสบ
- ปัญหาเกี่ยวกับหูหรือการปรับแรงดัน
- โรคเบาหวาน
- โรคลมชักหรือมีประวัติชัก
- Claustrophobia
- เพิ่งได้รับการผ่าตัด
- ใช้ยาหรือเคมีบำบัดบางชนิด
- ตั้งครรภ์
- มีอุปกรณ์ทางการแพทย์ฝังในร่างกาย
Untreated Pneumothorax เป็นข้อห้ามสำคัญของ HBOT และจำเป็นต้องได้รับการรักษาก่อน
- ควรประเมินสุขภาพก่อนเริ่ม HBOT
- แจ้งโรคประจำตัว ยา และประวัติโรคปอดหรือปัญหาหู/ไซนัสก่อนทำ
- แนะนำเริ่มต้น 3 ครั้ง และประเมินผลก่อนวางแผนทำต่อเนื่อง
- หากมีอาการผิดปกติระหว่างทำ เช่น ปวดหู แน่นหน้าอก หรือเวียนศีรษะ ควรแจ้งผู้ดูแลทันที
- ควรทำตาม Protocol ที่เหมาะกับสุขภาพและเป้าหมายของแต่ละบุคคล